ژوزِف (۱۸۸۶ – ۱۹۴۱ میلادی / ۱۲۶۵ – ۱۳۲۰ هجری شمسی) و ریا هَکَن (۱۹۰۵ – ۱۹۴۱ میلادی / ۱۲۸۴ – ۱۳۲۰ هجری شمسی) [fr]

JPEG آقای ژوزِف هَکَن (۱۸۸۶ – ۱۹۴۱ میلادی / ۱۲۶۵ – ۱۳۲۰ هجری شمسی) و خانم ریا هَکَن (۱۹۰۵ – ۱۹۴۱ میلادی / ۱۲۸۴ – ۱۳۲۰ هجری شمسی). آقای ژوزِف هَکَن، مباشر موزیم گیمهِ، نخست از همه یک مرد عمل و با اعتقاد بود. موصوف متولد در یک خانوادهء اهل لوکزامبورگ و در نورماندی بزرگ گردید.

به تعقیب مأموریت آقای اندرهِ گودار، نامبرده تصمیم به پیگیری مطالعه و تحقیق درهء بامیان گرفت و بدین ترتیب، نخستین مطالعات علمی بوداهای عظیم و مغاره های دور و بر آن را انجام داد. در کابل، حین بغاوت و اغتشاش امیر حبیب الله مشهور به "بچه سقأ"، در امر دفاع از سفارتخانهء فرانسه اشتراک ورزید و بدین منوال، موفق به حراست و محافظت از آن در مقابل هر نوع چپاول و تطاول گردید. درطول انجام مأموریت های متوالی، آقای هَکَن وادار به اقدام به مداقه و حفریات باستانی در جنوب افغانستان گردید که تا آن زمان عملاً از سوی باستانشناسان نادیده گرفته شده بود.

آقای ژوزِف هَکَن از سال ۱۹۳۶ میلادی (سال ۱۳۱۵ هجری شمسی) به مطالعه و تتبع ساحهء باستانی بگرام واقع حدوداً پنجاه کیلومتری شمال کابل مبادرت ورزید. تیمی به رهبری همسراش، خانم ماری – الیس (ریا) هَکَن هنگام دومین کارزار حفاری در سال ۱۹۳۷ میلادی (سال ۱۳۱۶ هجری شمسی) "گنجینهء بگرام" را کشف کرد : به عبارت دیگر، یک مخزن اشیای قابل توجه و با ارزش از لحاظ کیفیت جمعاً مربوط به ساحل شام، چین، سرزمین اصلی یونان و یا هندوستان.

تفحص و تجسس ساحه متذکره تا سال ۱۹۳۹ میلادی (سال ۱۳۱۸ هجری شمسی) ادامه یافت. ولی در کابل، آقای هَکَن از اعلان جنگ، شکست و انهزام فرانسه مطلع، و از فراخوان جنرال دو گول در راستای استرداد آزادی و استقلال کشور مستحضر گردید.

بتاریخ ۱۹ آگست سال ۱۹۴۰ میلادی (۲۸ اسد سال ۱۳۱۹ هجری شمسی)، مشارالیه معهء زوجه و آقای ژان کارل، معمار و پیرواش، کابل را به قصد مواصلت به لندن و الحاق با فرانسوییان آزاد ترک نمود. در انگلستان، مومأالیه بحیث مسئول روابط بین المللی تشکیلی که هنوز مسمأ به کُمیتهء فرانسوییان آزاد بود، نصاب تقرر یافت، و تحت این مقام و مسئولیت حین مقاومت، برای انجام یک مأموریت بزرگ دیپلوماتیک عازم قارهء آسیا گردید.

اما، آقای ژوزِف و خانم هَکَن، همسراش بتاریخ ۲۰ فبروری سال ۱۹۴۱ میلادی (اول حوت سال ۱۳۱۹ هجری شمسی) در اثر آتشباری اژدرافکن دشمن بر کشتی حامل شان واقع قرب سواحل جزائر فِروهِ جانباختند. بتاریخ ۳ اپریل سال ۱۹۴۱ میلادی (۱۴ حمل سال ۱۳۲۰ هجری شمسی)، آقای ژان کارل با یأس و ناامیدی خودکشی نمود. بالاخره، آقای ژوزِف و خانم ریا هَکَن با نشان عالی "حواریون آزادی" مفتخر گردیدند.

تاریخ نشر 21/10/2020

قسمت بالایی صفحه