از عقد توافقنامه های هِلسینکی ۴۵ سال می گذرد – (اول آگست ۲۰۲۰ م / ۱۱ اسد ۱۳۹۹ ه.ش.)

توافقنامه های هِلسینکی در نتیجهء اجلاس کنفرانس درمورد امنیت و همکاری در قارهء اروپا که در سال ۱۹۷۳ میلادی (سال ۱۳۵۲ هجری شمسی) آغاز به کار کرده بود، بتاریخ اول آگست سال ۱۹۷۵ میلادی (۱۰ اسد سال ۱۳۵۴ هجری شمسی) عقد گردید، و مصونیت سرحدات اروپا را محک و تضمین، هر نوع رجوع به زور و اعتداء، و هر نوع دخالت در امور داخلی را رد کرده، مردود دانست. توافقنامه های فوق الذکر از همان زمان ۳۵ دولت ممضی، منجمله ایالات متحده امریکا، سلطنت مشروطه پارلمانی فِدِرال کانادا، اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی و تمام ممالک اروپایی را به استثنأی جمهوری البانیا به ارجگزاری به حقوق بشر متعهد گردانید.

JPEG

سالیان ۱۹۷۰ – ۱۹۷۳ میلادی (سالیان ۱۳۴۹ – ۱۳۵۲ هجری شمسی) – از عتاد و آمادگی به افتتاح نخستین کنفرانس درمورد امنیت و همکاری در قارهء اروپا - (سی.اس.سی.او.) در شهر هِلسینکی

در آغاز دههء هفتاد میلادی (اوآخر دههء چهل و آغاز دههء پنجاه هجری شمسی)، یک دوره ای مسمأ به "آرامش و تسامح" روابط شرق و غرب گشایش یافت. این آرامش و مسامحه تنش ها بذریعهء گفتمان، روحیهء مدارا و انعطاف پذیری، و همکاری برای گذار از تنش های عقیدتی زادهء جنگ سرد تبیین یافت. بدین ترتیب، بتاریخ ۳ جولای سال ۱۹۷۳ میلادی (۱۲ سرطان سال ۱۳۵۲ هجری شمسی) ۳۵ کشور، بشمول ایالات متحده امریکا، اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی و تمام ممالک اروپایی به استثنأی جمهوری البانیا، در شهر هِلسینکی پایتخت جمهوری فنلاند، کشور منتخب و مندوب بخاطر بیطرفی اش، گردهم آمده، محشور گردید. کنفرانس هِلسینکی جهت خدمتگزاری بسان یک نهاد چند جانبه گفتگو و مذاکره میان شرق و غرب، تحت نام موءتمری درمورد امنیت و همکاری در قارهء اروپا – (سی.اس.سی.او.) انتظام و تدویر یافت.

سه موضوع مختلف آتی در طول انجام گفتگوها و مشافهه ها در شهرهای هِلسینکی و ژنیو، مطمح بحث، تبادل نظر و مداقه قرار گرفت :

- مسائل نظامی و امنیتی،

- مسائل اقتصادی،

- استقرار، اتقان و تحکیم روابط میان افراد فراتر از سرحدات، و بذل تلاش ها جهت یکجا ساختن و الحاق خانواده ها در اروپای منقسم و متشتت.

قبل از همه، این "سومین سبد" به جزم عزم غربی ها برای ادغام مسئلهء حقوق بشر در گفتگوها پاسخ می داد. بدین منوال، مسائل مربوط به آزادی های بنیادین، مانند آزادی چرخش و دوران نظریه ها و آمد و شُد افراد، برای نخستین بار در مذاکرات دیپلوماتیک مدغم گردید.

اول آگست سال ۱۹۷۵ میلادی (۱۰ اسد سال ۱۳۵۴ هجری شمسی) – امضأی توافقنامه های هِلسینکی

بعد از انجام ماه ها گفتگو و مشافهه، یک توافقنامه ای عقد گردید. توافقنامه های هِلسینکی یا "صحنهء نهایی" کنفرانس هِلسینکی منعقدهء اول آگست سال ۱۹۷۵ میلادی (۱۰ اسد سال ۱۳۵۴ هجری شمسی) محصول نتیجهء اجلاس کنفرانس درمورد امنیت و همکاری در قارهء اروپا – (سی.اس.سی.او.)، مصونیت سرحدات اروپایی را محک و تضمین، هر نوع رجوع به زور و اعتداء و هر نوع دخالت در امور داخلی را رد و طرد کرده، مردود دانست، و ممضیان را به حرمتگزاری به حقوق بشر متعهد گردانید. با این باب ثالث، توافقنامه ها هِلسینکی یک تهداب اتقن را به دفاع از حقوق مخالفینی که می توانند به تعهدات بین المللی دول شان تمسک ورزند، هبه کرد.

"صحنه نهایی" حاوی ده اصل بنیادین است و روابط دول منسوب به دول اشتراک کننده را انتظام و انتساق می بخشد :

۱)- تساوی اقتدار دول، احترام به حقوق ذاتی منوط به حاکمیت ؛

۲)- عدم رجوع به تهدید یا استفاده از زور و قدرت ؛

۳)- مصونیت سرحدات ؛

۴)- تمامیت ارضی دول ؛

۵)- حل مسالمت آمیز اختلافات ؛

۶)- عدم دخالت در امور داخلی ؛

۷)- احترام به حقوق بشر و آزادی های بنیادین، منجمله آزادی اندیشه، علم، دین و عقیده ؛

۸)- تساوی حقوق مردمان و حق مردم در امر تعیین سرنوشت شان یا حق خود ارادت مردم ؛

۹)- همکاری میان دول ؛

۱۰)- تعمیل صادقانهء وجیبه ها و مکلفیت های محوله مطابق به حق بین الملل.

"یاساق و فرامین هِلسینکی" با وجود عدم اخش عدلی و قضایی مقید و الزامی، کماکان یک ستون تعهدات سیاسی و اصول را تشکیل می دهد، منجمله عدم رجوع به زور و اعتدأ، و مصونیت سرحدات که هنوزهم دو سنگ بنأی امنیت در اروپا است. با تسجیل و ترقیم احترام به حقوق بشر در زمرهء ده اصل مزبور، توافقنامه های هِلسینکی یک متن اساسی "آرامش و تسامح" دههء هفتاد میلادی (دههء پنجاه هجری شمسی) محسوب می گردد.

JPEG

اول جنوری سال ۱۹۹۵ میلادی (۱۱ جدی سال ۱۳۷۳ هجری شمسی) - کنفرانس درمورد امنیت و همکاری در قارهء اروپا – (سی.اس.سی.او.) مبدل به سازمان برای امنیت و همکاری در قارهء اروپا – (او.اس.سی.او.) گردید.

توافقنامه های هِلسینکی و ده اصل آن، حدود و ثغور فعالیت کنفرانس درمورد امنیت و همکاری در قارهء اروپا – (سی.اس.سی.او.) را نیز تعیین و مشخص می کند. عقد منشور مورخ ماه دسامبر سال ۱۹۹۰ میلادی (ماه قوس سال ۱۳۶۹ هجری شمسی) پاریس برای یک اروپای جدید، اذن قانونیت و مشروعیت آن را می دهد، بدین منوال حین اجلاس نشست معلی مورخ ماه دسامبر سال ۱۹۹۴ میلادی (ماه قوس سال ۱۳۷۳ هجری شمسی) بوداپست، مرجع فوق الذکر تبدیل به سازمان برای امنیت و همکاری در قارهء اروپا – (او.اس.سی.او.) گردید.

سازمان برای امنیت و همکاری در قارهء اروپا – (او.اس.سی.او.) در اول جنوری سال ۱۹۹۵ میلادی (۱۱ جدی سال ۱۳۷۳ هجری شمسی) ایجاد گردید. مقر سازمان مذکور در شهر ویِن واقع بوده ۵۷ دولت را گردهم آورده، محشور می سازد، و نهاد اوحد گفتگوی اروپا – اتلانتیک و اروپا – آسیا، "از وانکووِر گرفته تا ولادیوستوک"، درعرصهء امنیت (جلوگیری از منازعات و تسلط بر اسلحهء متعارف، تدابیر امنیتی و اعتماد)، احترام به حقوق بشر (آزادی های بنیادین، حقوق اقلیت های ملی) و گفتگو دربارهء مسائل اقتصادی بشمار می آید.

جهت دریافت معلومات مزید در زمینه : https://www.diplomatie.gouv.fr/fr/politique-etrangere-de-la-france/securite-desarmement-et-non-proliferation/nos-alliances-et-cooperations/la-france-et-l-osce/
https://osce.delegfrance.org/
https://www.diplomatie.gouv.fr/fr/politique-etrangere-de-la-france/securite-desarmement-et-non-proliferation/actualites/actualites-et-evenements-lies-a-la-defense-et-la-securite/2020/article/45-ans-des-accords-d-helsinki-01-08-20

تاریخ نشر 03/08/2020

قسمت بالایی صفحه